Thực hiện kế hoạch năm học 2025 - 2026, Trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành phối hợp với Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội (ĐHSP HN) tổ chức thành công hoạt động học tập trải nghiệm môn Hóa học dành cho học sinh khối 11 ban A. Buổi học được tổ chức tại Phòng thực hành Hóa Phân tích với chủ đề “Chưng cất tinh dầu bưởi”, thu hút sự tham gia hào hứng của đông đảo học sinh.
Tham dự và hướng dẫn hoạt động có các thầy cô nhóm Hóa học - Trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành cùng các giảng viên Khoa Hóa học - Trường ĐHSP HN. Đây là cơ hội ý nghĩa giúp học sinh không chỉ củng cố kiến thức Hóa học hữu cơ đã học trên lớp mà còn được trực tiếp tiếp cận các phương pháp chiết tách hợp chất tự nhiên trong môi trường nghiên cứu chuyên nghiệp.
Học sinh được làm quen với các dụng cụ, tự tay chuẩn bị nguyên liệu và tiến hành thí nghiệm
Tại buổi trải nghiệm, học sinh được các giảng viên giới thiệu khái niệm, nguyên lí và ứng dụng thực tiễn của việc chiết tinh dầu từ vỏ bưởi - một nguyên liệu tự nhiên quen thuộc trong đời sống. Qua đó, học sinh hiểu được vai trò của tinh dầu bưởi trong mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm và chăm sóc sức khỏe. Những ví dụ gần gũi đã giúp học sinh nhận ra Hóa học không hề khô khan mà gắn bó mật thiết với cuộc sống hằng ngày, từ đó khơi dậy sự tò mò và niềm yêu thích khám phá khoa học.
Các giảng viên trình bày nguyên lí chiết tinh dầu bằng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước. Theo đó, tinh dầu có trong vỏ bưởi sẽ bay hơi cùng hơi nước ở nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ sôi thông thường, sau đó được ngưng tụ và tách ra nhờ sự khác biệt về khối lượng riêng. Học sinh cũng được làm quen với các dụng cụ thí nghiệm như bình cầu, ống sinh hàn, bếp đun, phễu chiết và các bước đảm bảo an toàn trong phòng thực hành.
Trong quá trình tiến hành thí nghiệm, học sinh được quan sát trực tiếp các phản ứng hóa học đang diễn ra
Dưới sự hướng dẫn tận tình của giảng viên và giáo viên bộ môn, học sinh được chia thành các nhóm nhỏ để trực tiếp tiến hành thí nghiệm. Các nhóm lần lượt sơ chế, cắt nhỏ vỏ bưởi, lắp ráp hệ thống chưng cất, theo dõi quá trình bay hơi, ngưng tụ và thu nhận tinh dầu. Mùi hương dịu nhẹ đặc trưng của tinh dầu bưởi lan tỏa trong phòng thí nghiệm đã mang lại không khí học tập vô cùng sôi nổi và hứng thú. Mỗi thao tác, từ điều chỉnh nhiệt độ đun cho đến quan sát lớp tinh dầu thu được, đều giúp học sinh rèn luyện tính cẩn thận, kiên nhẫn và chính xác.
Niềm vui mừng, hứng khởi của học sinh khi được tham gia thực hành Hóa học
Sau khi hoàn thành thí nghiệm, các nhóm tiến hành đánh giá kết quả: quan sát màu sắc, mùi hương, ước lượng hiệu suất chiết và thảo luận về các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thu tinh dầu như kích thước nguyên liệu, thời gian đun hay nhiệt độ. Một số nhóm thu được lượng tinh dầu rõ rệt, trong khi các nhóm khác gặp hạn chế do thao tác chưa thuần thục. Thông qua việc so sánh và phân tích, học sinh hiểu rằng sai số và hạn chế trong thí nghiệm là điều tất yếu, đồng thời là cơ hội để rút kinh nghiệm và hoàn thiện tư duy khoa học.
Buổi học trải nghiệm “Chưng cất tinh dầu bưởi” không chỉ giúp học sinh củng cố và mở rộng kiến thức chuyên môn, mà còn góp phần hình thành niềm say mê nghiên cứu khoa học, kết nối lí thuyết với thực tiễn đời sống. Đối với giáo viên, đây cũng là dịp quý báu để đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường các hoạt động trải nghiệm, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của Nhà trường.
Bài viết: Bùi Mai Anh (11A6)
Ảnh: Thầy giáo Vũ Ngọc Toản (Nhóm Hóa học)
